«Վահե Ավետյանի» գործով արդարադատություն պահանջող քաղաքացիները նոր նախաձեռնություն են սկսել: «Մագնիցկու ցուցակի» օրինակով կազմվում է Ավետյանի ցուցակ, որտեղ կընդգրկվեն ոչ միայն նրանք, ովքեր կապ ունեն Վահե Ավետյանի սպանության հետ, այլեւ նրանք, ովքեր ՀՀ-ում խախտում են մարդու իրավունքները։

«Երբ որ կա մարդու իրավունքների խախտում, դա կոնկրետ վերաբերվում է պաշտոնյաներին, եւ այդ պաշտոնյաները ըստ նախատեսվող գաղափարի, համալրելու են այդ ցուցակը»,- ասում է «Պահանջում ենք պատժել Հարսնաքարի գործով բոլոր մեղավորներին» նախաձեռնության անդամ Դավիթ Սանասարյանը։ Իսկ«Վահե Ավետյան» հակարակական շարժման անդամ Նվարդ Մանասյանն ասում է՝ մարդիկ ընդգրկվեն ցուցակում այն ժամանակ, երբ նրանց մեղքն ապացուցվի։ «Եվ սա կլինի նախադեպ, որ շոուներից անցնենք գործի»,- ասում է Նվարդ Մանասյանը։

Ավետյանի ցուցակում տեղ գտած անունները ոչ միայն չեն կարողանա մուտք գործել այլ երկրներ, այլև արտերկրում նրանց բանկային բոլոր հաշիվները կսառեցվեն։

«Նրանք բոլորը պետք է մնան երկրում և պատասխան տան արդարադատության առաջ, այն արդարադատության, որը որ մենք ենք ստեղծելու, և որը իրական է լինելու»,- ասում է Դավիթ Սանասարյանը։

Նվարդ Մանասյանը վստահ է՝ որ իրավախախտների համար ամենամեծ վնասը նրանց գրպանների պարունակությանը հարվածելն է: «Եթե այս մարդիկ տարբեր խորհրդարանների միջոցով, նաև Եվրապառլամենտում «պերսոնա նոն գրադա» հայտարարվեն և այդ միջոցները սառեցվեն, ես կարծում եմ՝ շատ լուրջ խնդիրների առաջ կկանգնեն այս մարդիկ»,- համոզված է Նվարդ Մանասյանը։

Ի դեպ «Ավետյանի ցուցակ» նախաձեռնության համար հիմք է ծառայել դաժան ծեծի արդյունքում մահացած ռազմական բժիշկ Վահե Ավետյանի քրոջ՝ Նվարդ Ավետյանի օրեր առաջ հրապարակած նամակը: Սպանված բժշկի՝ ԱՄՆ-ում գտնվող քույրը կոչ է անում բոլորին միավորվել եւ պայքարել, որպեսզի պատժվեն ոչ միայն «Հարսնաքարի» գործով բոլոր մեղավորները, այլեւ մեր երկրում ցանկացած օրինախախտ։

Երկրում ժողովրդավարություն հաստատելու միակ ճանապարհը «Վահե Ավետյան» շարժման անդամները համարում են անկախ Արդարադատության ինստիտուտի կայացումը: «Մենք պետք է հասնենք նրան, որ մեր չինովնիկին մի օր հարցնենք՝ որտեղի՞ց ձեզ այս բաճկոնը, ձեր թանկարժեք հեռախոսը ձեզ ո՞րտեղից»,- ասում է Նվարդ Մանասյանը։

Նշենք, որ Ավետյանի ցուցակ կազմելու համար Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցում ստեղծվել է էջ, որին միացել են Ֆեյսբուքի արդեն 400 օգտատեր։ Իսկ թե ովքեր տեղ կգտնեն ցուցակում, նախաձեռնության անդամների կարծիքով որեւէ մեկի համար գաղտնիք չէ, սակայն անուները չեն շտապում հրապարկել։

Ռուբեն Հայրապետյանի թիկնազորի պետը դեպքից հետո անցել է ընդհատակ

«Հարսնաքարի» դեպքի մասին նոր մանրամասներ են ի հայտ եկել: Երեկ «Հայկական ժամանակ»-ին հայտնի է դարձել, որ հենց դեպքի օրը՝ հունիսի 17-ին գործով այժմ ամբաստանյալներ Արման Բաղդասարյանը և Նորայր Հայրապետյանը ժամը 22:21-ին, 22:33-ին, 22:34-ին, 22:36-ին, ինչպես նաև ժամը 23:30-ին, 00:21-ին, 00:25-ին և 00:47-ին զանգահարել են Աշոտ Սնջոյան անուն-ազգանունով ինչ-որ մեկի: Ըստ քրեական գործի նյութերի՝ ռազմաբժիշկները ծեծի են ենարկվել ժամը 22:25-ից մինչև 22:40-ի սահմանները: Իսկ գիտե՞ք, թե ով է Աշոտ Սնջոյանը: Նա Ռուբեն Հայրապետյանի թիկնազորի պետն է, որը դեպքից հետո անցել է ընդհատակ:

«ՀԺ»-ն ևս մեկ անգամ ընդգծում է՝ ստացվում է, որ Արման Բաղդասարյանը և Նորայր Հայրապետյանը Սնջոյանին զանգահարել են ոազմաբժիշկներին ծեծի ենթարկելուց առաջ, ծեծի ընթացքում և ծեծից հետո: Միայն հիշեցնենք, որ Սնջոյանը, որը ավելի շատ հայտնի է եզդի Աշոտ մականվամբ, «Հարսնաքարում» տեղի ունեցած անցած տարվա դեպքերի «հերոսն» է: Թերթը բազմիցս անդրադարձել է այդ դեպքին և հայտնել, որ անցած տարվա օգոստոսի 15-ին «Հարսնաքար» ռեստորանային համալիրում կրակոցներ էին հնչել, ինչի հետևանքով մի հարսանեկան արարողության երկու մասնակից՝ 33-ամյա Նորայր Աթոյանը և 25-ամյա Վերսանդ Մկրտչյանը, ոտքերի շրջանում հրազենային վնասվածքներ էին ստացել, տեղափոխվել հիվանդանոց, բարդ վիրահատության ենթարկվել, և մինչ օրս նրանք լիովին չեն ապաքինվել:

Դեպքից անմիջապես հետո մամուլում հրապարակումներ եղան, որ կրակողը հենց Աշոտ Սնջոյանն է՝ Եզդի Աշոտը, մինչդեռ 10 օր շարունակ ոստիկանությունը պնդում էր, որ կրակոցների հեղինակը հայտնի չէ: Ավելի ուշ ոստիկանությունը հայտարարեց, թե իբր՝ հենց դեպքի օրը Սնջոյանը ներկայացել էր և ընդունել իր մեղքը, նրան մեղադրանք էր առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի հատկանիշներով, այսինքն՝ անզգուշությամբ մարմնական ծանր վնասվածք հասցնելու համար, ինչը նախատեսում է տուգանքից՝ առավելագույնը երկու տարվա ազատազրկում, իսկ որպես խափանման միջոց ընտրվել էր չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Եվ ահա մի քանի ամիս անց՝ նոյեմբերի 3-ին քրեական գործը կարճվել էր՝ պատճառաբանությամբ, որ տուժողները և մեղադրյալը հաշտվել են: Այսպիսով, երկու հոգու «ոտքից խփած» Աշոտ Սնջոյանը նույնիսկ մեկ օրով չազատազրկվեց, իսկ հետո՝ ընդհանրապես ազատվեց քրեական պատասխանատվությունից:

«ՀԺ»-ն այս դեպքը հիշեցնում է՝ ներկայացնելու համար, թե ով է Աշոտ Սնջոյանը: Նրան հաջողվել է խուսափել քրեական պատասխանատվությունից բացառապես այն պատճառով, որ Նեմեց Ռուբոյի թիվ մեկ թիկնապահն էր:

Եվ այսպես, ի՞նչ են վկայում նրան ուղղված զանգերը: Սնջոյանի անունը գործի նյութերում հայտնվել է նախաքննության մեկնարկից շուրջ երկու ամիս հետո միայն, երբ ստացվել են ամբաստանյալների հեռախոսազանգերի քաղվածքները: Դրանից հետո ամբաստանյալների ու Սնջոյանի հեռախոսազրույցների փաստը թաքցնել այլևս հնարավոր չէր: Աշոտ Սնջոյանը կանչվել է հարցաքննության, բայց` ընդամենը վկայի կարգավիճակով: Հարցաքննվելիս նա նշել է, որ գործազուրկ է, որ ամբաստանյալներից Արման Բաղդասարյանի մտերիմ ընկերն է և նրա միջոցով է ծանոթացել Նորայր Հայրապետյանի հետ: Քննիչի հարցին, թե ինչի մասին է խոսել նրանց հետ դեպքի օրը' նշված հեռախոսազանգերի ժամանակ, Սնջոյանը պատասխանել է' չեմ հիշում: Ավելի ուշ ասել է նաև, որ եթե նրան հեռախոսազրույցի ընթացքում հայտնած լինեին դեպքի մասին, ինքը դա կհիշեր, և որ ինքը ռեստորանում ոազմաբժիշկներին ծեծի ենթարկելու մասին տեղեկացել է հեռուստացույց դիտելիս: Փաստորեն, քննիչին այս պատասխանները բավարարել են, նա արժանահավատ է համարել, որ Վահե Ավետյանին ծեծի ենթարկելու ընթացքում Արման Բաղդասարյանը և Նորայր Հայրապետյանը զանգահարել են Աշոտ Սնջոյանին ու նրա հետ զրուցել, ասենք, այն մասին, թե որտեղից կարելի է էժան կարտոֆիլ գնել, ինչից հետո այդ զրույցի մասին այս պարոնը մոռացել է:

Ռազմաբժիշկներին ծեծելու ընթացքում Աշոտ Սնջոյանի ակտիվ հեռախոսազրույցներն այժմ ամբաստանյալների կարգավիճակ ունեցող անձանց հետ առնվազն հիմք է տալիս ենթադրելու, որ նա անհամեմատ ավելի շատ բան գիտի դեպքի մասին և միտումնավոր թաքցնում է իրականությունը: Նրա մասին հայտնի է նաև, որ մինչև վերջերս միշտ գտնվում էր Ռուբեն Հայրապետյանի կողքին, ամենուր ուղեկցում էր նրան: Կասկածներ կան, որ ռազմաբժիշկներին ծեծի ենթարկողները հենց նրա միջոցով են իրենց «քաջագործության» մասին տեղեկացրել Ռուբեն Հայրապետյանին: Թիկնապահների միջոցով «շեֆին» տեղեկություններ փոխանցելը սովորական երևույթ է մեր օլիգարխների առօրյայում:

նախաքննությունն իրականացնող մարմինը նույնիսկ չի էլ պարզել, թե որտե՞ղ են տեղադրված տեսախցիկները

Վահե Ավետյանի իրավահաջորդի շահերի ներկայացուցիչներ Տիգրան Եգորյանի, Լուսինե Հակոբյանի ու Վահե Գրիգորյանի տրամադրության տակ կա «Հարսնաքար» ռեստորանային համալիրում ռազմական բժիշկ Վահե Ավետյանին առնչվող հայտնի միջադեպում որոշակի դերակատարություն ունեցած, քրեական գործով ինքնությունը չպարզված ևս 10-15 անձանց նկարագրեր, այդ թվում՝ թիկնապահի դասական արտաքինով մի անձ:

«Միջին հասակի, շատ թիկնեղ, լիքոտ մարմնական կազմվածքով, կարճ և շատ հաստ վզով, դիմացի մասը մի քիչ ճաղատ և միջինից մի քիչ երկար բակերով (այտմորուս )»,- Tert.am-ի հետ զրույցում այսպես նկարագրեց այդ անձի արտաքինը Տիգրան Եգորյանը:
Ըստ «Հարսնաքար»-ում ծեծի ենթարկված մյուս բժիշկների, այդ անձը դեպքի օրը մոտեցել է վերջիններիս և հարցրել, թե ո՞վ է հայհոյել: Երբ բժիշկները նրան բացատրել են, որ՝ «Եղբայր, մենք եկել ենք այստեղ ծնունդ նշելու և ի՞նչ հայհոյանքի մասին է խոսքը», անձը ճշտել է, թե կարո՞ղ է իրենց հեռացած ընկերն է եղել հայհոյողը (խոսքը սպորտային հագուստը փոխելու համար տուն գնացած Վահե Ավետյանի մասին է), բժիշկները պատասխանել են, որ նա գնացել է հագուստը փոխելու, եթե հայհոյած լիներ, չէր էլ վերադառնա, իրենք էլ նրան «Հարսնաքար»-ում չէին սպասի:

Սրանից հետո այդ անձը թողել-հեռացել է, սակայն, ըստ բժիշկների, այդ անձը դրսում որոշակի դերակատարություն է ունեցել, բայց թե ի՞նչ՝ այս պահին փաստաբանները չեն կարող արձանագրել:

Տուժողների շահերի ներկայացուցիչներին կոնկրետ անուններ և ազգանուններ հայտնի չեն: Գործում կցված ապացույցների թվում չկան նաև տեսաերիզներ: «Ի՞նչ տեսաերիզներ, նախաքննությունն իրականացնող մարմինը նույնիսկ չի էլ պարզել, թե որտե՞ղ են տեղադրված տեսախցիկները»,- ասաց Տիգրան Եգորյանը՝ նշելով, որ կոնկրետ այդ անձի մասով ՀՀ ոստիկանության Քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության բաժինը մերժել է փաստաբանների ներկայացրած մեղադրանքներն այն հիմքով, թե ինքնությունը չբացահայտած անձանց մասով քր. գործից անջատված մաս կա: Քննչական գլխավոր վարչությունից տեղեկացվել է նաև, որ այս անջատված մասով աշխատանքները կշարունակվեն, և կուսումնասիրվեն փաստաբանական հարցումներում ներառված տվյալները:

«Սա այն գործը պիտի լինի, որը պետք է առաջնորդի մյուս կոծկված գործերին, որոնց համար մենք պայքարել ենք եւ ուզում ենք, որ բացահայտվեն, որ այդպիսի, կամ ավելի խիստ սանկցիաներ կիրառվեն գլխավոր դատախազի, ոստիկանապետի եւ այն պաշտոնատար անձանց նկատմամբ, ովքեր առնչություն են ունեցել այս գործին»։

պատգամավոր Ռուբեն Հայրապետյանին պատկանող «Հարսնաքար» ռեստորանային համալիրում տեղի ունեցած ծեծի հետեւանքով մահացած ռազմական բժիշկ Վահե Ավետյանի քույրը` Նվարդ Ավետյանը, կոչ է անում Հայաստանում մարդու իրավունքները խախտող պաշտոնյաների ցուցակ ստեղծել եւ նրանց նկատմամբ միջազգային պատժամիջոցներ կիրառել։

Իր անձնական բլոգում անցած շաբաթ հրապարակված հայտարարությունում Նվարդ Ավետյանը հիշատակում է ԱՄՆ–ի Սենատի Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի կողմից կազմված «Մագնիտսկու ցուցակը», որով Միացյալ Նահանգները պատժամիջոցներ է սահմանում է մարդու իրավունքները խախտող ռուսաստանցի պաշտոնյաների նկատմամբ եւ առաջարկում է այդ ցուցակի նմանությամբ ստեղծել «Ավետյանի ցուցակ»։

«Մենք դեռեւս աշխատում ենք այդ ցուցակի վրա եւ պահանջում ենք, որպեսզի Միացյալ նահանգների կառավարությունը, Մարդու իրավունքների միջազգային կազմակերպությունները եւ Եվրոպայի անվտանգության ու համագործակցության կոմիտեի Խորհրդարանական վեհաժողովը ընդունեն առաջարկությունը՝ կիրառել այլ երկիր մուտքի արգելք եւ անձնական հաշվեհամարների սառեցում Հայաստանի կառավարության այն պաշտոնյաների նկատմամբ, որոնք պատասխանատու են ինչպես Վահե Ավետյանի մահվան, այնպես էլ Հայաստանում մարդու իրավունքների խախտումների համար», - ասված է հայտարարությունում։

«Նախաքննական մարմինը տապալեց գործը»

Վահե Ավետյանի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ, փաստաբան Տիգրան Եգորյանը «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում այսօր կրկին հայտարարեց, որ նախաքննության մարմինը եւ Գլխավոր դատախազությունը չեն իրականացրել բազմակողմանի, լրիվ եւ օբյեկտիվ քննություն։

«Նախաքննության մարմինը ուղղակի տապալել է ողջ նախաքննությունը։ Գրեթե նույն մոտեցումը դատախազությունն է կիրառել այս գործի նկատմամբ», - պնդեց փաստաբանը։

Իրավապաշտպան, լրագրող Ժաննա Ալեքսանյանը, «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում դատարան ներկայացված քրեական գործը որակելով՝ «չբացահայտված», «կոծկված», «Ավետյան ցուցակ» կազմելու նախաձեռնության առնչությամբ մեկնաբանեց․ - «Այս նախաձեռնությունը շատ կարեւոր է հատկապես այնպիսի երկրների համար, ինչպիսին Հայաստանն է, որտեղ անպատժելիության ու թողտվության մթնոլորտ է»։

Իրավապաշտպանը կարծիք հայտնեց, որ միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունները սիրով կարձագանքեն այս նախաձեռնությանը։

Ժաննա Ալեքսանյանը Վահե Ավետյանի մահվան գործով հիշյալ նախաձեռնությունը համարում է կարեւոր` անպատժելիությանը վերջ դնելու նկատառումներով․ - «Սա այն գործը պիտի լինի, որը պետք է առաջնորդի մյուս կոծկված գործերին, որոնց համար մենք պայքարել ենք եւ ուզում ենք, որ բացահայտվեն, որ այդպիսի, կամ ավելի խիստ սանկցիաներ կիրառվեն գլխավոր դատախազի, ոստիկանապետի եւ այն պաշտոնատար անձանց նկատմամբ, ովքեր առնչություն են ունեցել այս գործին»։

Տեղեկությունն այն մասին, որ ԱՄՆ դատարանը կարող է Վարդան Այվազյանին ավելի քան 37 միլիոն դոլարով տուգանել, իսկական իրարանցում է առաջ բերել սոցցանցներում: Քննարկվել են Այվազյանին պատասխանատվության կանչելու տարբերակները՝ ընդհուպ մինչեւ գործն Ինտերպոլին հանձնելը: Սակայն ամենագլխավորն այն է, որ նոր միտում է ի հայտ եկել՝ միջազգային միջամտություն Հայաստանում հակաօլիգարխիկ պայքարին:
Հակաօլիգարխիկ պայքարը ենթադրում է սեփականության անխուսափելի վերաբաժանում, եւ քանի որ Հայաստան պետությունն ընդունակ չէ զբաղվել օլիգարխների՝ անօրինական ձեռք բերած սեփականության հաշվառմամբ ու առգրավմամբ, դրանով թերեւս որոշել են զբաղվել ամերիկյան կառույցները:
Այդ միտումը հաստատել է նաեւ Վահե Ավետյանի քրոջ՝ Նվարդի աննախադեպ կոչը միջազգային ու տեղական կազմակերպություններին: Համախոհների խմբի հետ նա կոչ է արել կազմել «Ավետյանի ցուցակ»՝ «Մագնիտսկու ցուցակի» նմանությամբ, որով օրենքները խախտած օլիգարխներին կարգելվի մուտքը այլ երկրներ, եւ կսառեցվեն նրանց հաշիվներն ու կապիտալը:
Ակնհայտ է, որ իրավական «խղճի» կոչերը չեն կարող օլիգարխների վրա որեւէ ազդեցություն ունենալ, քանի դեռ իշխանությունը պաշտպանում է նրանց կապիտալն ու սեփականությունը: Հենց սեփականությունն է նրանց «աքիլեսյան գարշապարը», եւ նրանք, ովքեր իրոք ցանկանում են արմատախիլ անել օլիգարխիան, պետք է սկսեն օլիգարխների կուտակած սեփականության օրինականությունը պարզելուց:
Այդ գործում իրոք միջազգային օգնության կարիք կլինի, որովհետեւ Հայաստանի իշխանությունը համառորեն պաշտպանում է այդ սեփականությունը եւ թույլ չի տալիս մոտենալ նույնիսկ մրցակիցներին: Ընդ որում, ոչ միայն արտասահմանյան պետությունները կարող են հայցեր ներկայացնել հայ օլիգարխներին, այլեւ հայկական սփյուռքը, որին այդպես էլ թույլ չեն տվել մտնել հայկական շուկա:
Տեսեք, թե ինչ է տեղի ունենում սիրիահայերի հետ. նրանք գալիս են, համոզվում, որ ամեն ինչ վաղուց զբաղված է օլիգարխների կողմից եւ հեռանում: Որքան նման խաբված եւ կոռուպցիայից, մենաշնորհներից տուժած ներդրողներ կարելի է գտնել սփյուռքում: Եթե թեկուզ նրանց մի մասը փորձի արդարության հասնել իրենց երկրներում եւ ջրի երես հանել Հայաստանի հանցագործ սխեմաները, օլիգարխիան կարող է ցնցվել:
Չի բացառվում, որ Հայաստանում ներկայիս «օլիգարխների որսը» արդեն աջակցություն է ստանում միջազգային կազմակերպությունների կողմից, որոնք չեն թաքցնում, որ հենց օլիգարխիան է ժամանակակից քաղաքակիրթ համակարգերին ինտեգրվելու Հայաստանի խոչընդոտը: Այսօր ֆրանսիական Slate-ում տխուր հոդված է լույս տեսել հայկական իրականության մասին, որտեղ կարմիր թելի պես անցնում է օլիգարխների հարցը եւ որ Հայաստանն ընդունակ չէ պայքարել այդ չարիքի դեմ, որը քաղցկեղի ուռուցքի պես պատել է ողջ երկիրը:
5 օրից ավարտվում է ժամկետը, երբ օլիգարխ Ռուբեն Հայրապետյանը կարող է հետ վերցնել պատգամավորական մանդատը վայր դնելու դիմումը, եւ եթե նա հետ չվերցնի դիմումը, ապա կզրկվի պատգամավորական անձեռնմխելիությունից: Նա արդեն ինքն է ասում, որ իրեն ցանկանում են քավության նոխազ դարձնել եւ հավանական է, նա ճիշտ է: Հնարավոր է՝ քավության մյուս նոխազը կդառնա Վարդան Այվազյանը, որին կարող են ստիպել 37 միլիոն դոլար վճարել եւ սնանկանալ:
Սակայն այդ ամենը տեղի կունենա միայն այն դեպքում, եթե Սերժ Սարգսյանը գիտակցի, որ հենց օլիգարխներն են երկիրն ու իրեն անդունդը քաշում, եւ մինչեւ հատակը քիչ է մնացել: Իսկ եթե չի գիտակցում, ապա միջազգային հանրությունը «կբացատրի»: Չի բացառվում, որ վաղը տեղեկություն հայտնվի օրինակ Սամվել Ալեքսանյանի դեմ գործի մասին, ով «մասնագիտացել է» հեղինակային իրավունքների խախտման եւ ուրիշների ապրանքանիշերն օգտագործելու մեջ: Խախտումներն այնքան շատ են, որ դժվար չէ կազմել նրանց ցուցակը, որոնց մուտքն այլ երկրներ կփակվի, եւ ումից կառգրավեն բաղձալի կապիտալը:

Vahe Avetyan's Sister Calls for Blacklist of Officals/Oligarchs

In an open letter dated September 7, Nvard Avetyan, sister of Vahe Avetyan, the Armenian military physician beaten to death on June 17, accuses Rouben Hayrapetyan of directly ordering the assault on her brother and his friends at the Harsnakar Restaurant.

Calling Hayrapetyan a mafia oligarch, Nvard Avetyan, calls on all people of goodwill to join the fight for justice and to hold accountable all those guilty of tis heinous crime.

She argues that the beating death of an Armenian army officer is yet further proof that all citizens of Armenia enjoy no protection under the law and the most inviolable of human rights, the right to live, is not safeguarded.

Nvard Avetyan states that such crimes cast a shadow on Armenia’s Constitution as well.

In her letter, Avetyan calls for the creation of a list of those Armenian officials and oligarchs that must be sanctioned by a variety of world governments and international organization - in essence a blacklist.

She proposes that the family members of those officials and oligarchs be banned from entering various countries and that their international bank accounts be frozen.

արդյոք ձերբակալվածները հենց իրենք մարդասպաննե՞րն են

Մեր զրուցակիցն է «Վահե Ավետյան» հասարակական շարժման անդամ, ՀՀ առաջին օմբուդսման Լարիսա Ալավերդյանը
Տիկին Ալավերդյան, Ռուբեն Հայրապետյանի հարցազրույցից ի՞նչ տպավորություն ստացաք:
Հարցազրույցում ինտրիգ կա, Ռուբեն Հայրապետյանն այնպիսի ոճով է խոսում, այնպես է հարցազրույցը կառուցված, որ հնչեցրած որևէ միտք որևէ մեկի շահերից չի բխում, հենց Սերժ Սարգսյանի շահերից չի բխում: Ավելի քան զարմանալի էր այն մեծամտությունը, որ թույլ տվեց առայժմ պատգամավոր Ռուբեն Հայրապետյանը, երբ փորձեց նախագահի պաշտպանի և գարանտի դերակատարություն վերցնել իր վրա:
Տիկին Ալավերդյան, հարցազրույցում հայտարարություն կար, թե ինչ իրավունք ունեիք գալ իմ տուն, և քանի որ Վահե Ավետյանի յոթի օրը Դուք հենց նրա տան դիմաց ելույթ ունեցաք, ի՞նչ կասեք այս կապակցությամբ:
Ուզում եմ հասկանալ՝ պատգամավոր Ռուբեն Հայրապետյանի իմացությամբ տունը ո՞րն է, մի՞թե իր այն ապարանքի մյուս մայթեզրին, որտեղ կանաչների վրա կանգնած էինք, մի՞թե դա էլ իր տունը: Ես, օրինակ, խնդիր ունեմ պարզաբանելու, թե առայժմ պատգամավոր Ռուբեն Հայրապետյանի տան սահմանները որտեղ են սկսվում և որտեղ ավարտվում:
Դե տան մոտ էր, կոչերն էլ ուղղված էին իրեն…
Առաջին հերթին բացարձակապես իրավաբանական և բարոյական հիմքեր չկան ասելու իմ տունը, երկրորդը՝ ով ինչից պետք է վախենա: Առայսօր մենք չգիտենք՝ մարդասպաններն ովքեր են, և այսօր մենք չգիտենք՝ արդյոք բոլո՞րն են ձերբակալված և արդյոք ձերբակալվածները հենց իրենք մարդասպաննե՞րն են: Այդ ո՞վ պետք է ավելի շատ վախենա, ազատության մեջ գտնվող հասարակությո՞ւնը, թե՞ բարձր պարիսպներով, ապահով ցանկապատով ընտանիքը՝ պաշտպանված 200-300 ոստիկանների կողմից:
Տիկին Ալավերդյան, հարցազրույցում անդրադարձ կար «Նեմեց մարդասպան» արտահայտությանը, ինչը վրդովեցրել էր նրան:
Պետք է ասեմ, որ ցանկացած անձ, որը մտնում է հրապարակային գործունեության մեջ, հայտնվում է այդ մինիմալ վտանգների ներքո, որ իր անունը կարող է շոշափվել բավականին նեգատիվ համատեքստերում: Ես եղել եմ մարդու իրավունքների պաշտպան և կարծես թե ընդունված հասարակության կողմից, ես բացում եմ սայթերից մեկը և ընթերցում իմ մասին այնպիսի բաներ, որ, ինչպես ասում են, հարազատ մայրը չէր ճանաչի: Ես այստեղ ընտրություն ունեի՝ սկսեմ պայքա՞ր ամեն մեկի դեմ, թե՞ ես իմ գործով ապացուցեմ, որ դրանք սին խոսքեր են և անհիմն վիրավորանքներ:
Դուք ի նկատի ունեք՝ եթե արտահայտությունն իրեն վիրավորել էր, ինքը պետք է բարձրաձայնելու փոխարեն քայլեր աներ ապացուցելու, որ դա այդպես չէ՞:
Անշուշտ, նա կարող էր օգնել մեզ, բայց ես տեսնում եմ մի մեծ հակասություն առաջին տեքստի և այս հարցազրույցի միջև, անգամ ոճի տարբերություն, հակասություն, անմիջապես հայտարարությունից հետո իր գործողություններում, այդ թվում՝ ֆոտոլրագրողին խփելը, հետո առավել քան տարօրինակ հայտարարությունները, առավել ևս այս հարցազրույցը, որը ես չէի ուզենա լսեի կամ տպված տեսնեի որևէ պետական այրի կողմից, թեկուզ դա լինի անգամ իմ ամենագաղափարախոսական ընդդիմադիրը, կարևոր չէ:
Կարծում եք՝ առաջին և երկրորդ նախագահները պետք է արձագանքեի՞ն այս հարցազրույցին:
Ոչ, նրանք արել են իրենց եզրակացությունները, ուղղակի ես կարծում եմ, որ այդ անձն իրեն իրոք լուսանցքի վրա թողեց նաև իշխանության համար: Այսինքն՝ հասարակությունը պահանջում է, որ ոչ թե միայն այդ անձը, այլ բոլոր այն անձինք, ովքեր այդպիսի դիրքորոշումով ամրացրել են իրենց դիրքերը, հարստահարել են և իրենց զգում են աշխարհի տերը և մինչև անգամ իրենց տնից, շենքից այն կողմ գտնվող մայթը համարում են իրենց սեփական տունը, ես կարծում եմ մեր պահանջը, որ այդպիսի մարդիկ պետք է հայտվեն լուսանցքում, դեռ առջևում է: Բայց ինքը հայտնվեց լուսանցքում իշխանության համար, և սա շատ կարևոր ազդակ կարող է լինեն լինել և հնարավոր է դա ազդի դատական գործընթացի վրա:
Այն որոշումը, որ ընդունեց դատավորը տուժող կողմի ներկայացուցիչների վերաբերյալ առաջին դատական նիստի ընթացքում, և կարգավորող խումբը խոչընդոտեց նորմալ դատական գործընթացը, բավական դրական է խոսում զուտ դատավորի կեցվածքի և նրա գրագիտության մասին, բայց ընդհանուր առմամբ ինչ կլինի՝ ես հիմքեր ունեմ լինել կասկածամիտ, մի դատական նիստից եզրակացություն չանել, և ես կզարմանամ, եթե ընթանա այն աստիճան արդար, որքան ես եմ սպասում:
Առայժմ, պատագամավոր Ռուբեն Հայրապետյանի հարցազրույցն ավելի կորոշակիացնի իշխանության դիրքորոշումն այս հարցում:
Ինչո՞ւ են խեղաթյուրվում քաղաքացիական նախաձեռնությունները, տեղավորվում Քոչարյանի շնիկ անվան տակ:
Թող որևէ մեկը չվիրավորվի, բայց այսպիսի մարդիկ ունեն կրթական, բարոյական և բոլոր ցենզերի պակաս: Առաջին, սա հրապարակային խոսքի ոճ չէ, և երկրորդ, հնարավոր է իրենց շրջապատի համար բնորոշ օգտագործում է այդ խոսքերը, և իր շրջապատի համար ծանրագույն վիրավորանք կարող է լինել, բայց տվյալ դեպքում ինքը խոսում է մարդկանց մասին, որոնք դուրս են իր հասանելիության շրջանակներից, նրանք բոլորովին այլ հարթության մեջ են, և այդ հարթությունները չեն հատվում: